సెలవు 2010…..జోహార్లు కన్నాభిరాన్.

2010 తాను వెళుతూ వెళుతూ
2011 ను వాగ్దానం చేసింది
2010 తాను వెళుతూ వెళుతూ
న్యాయవాధి కన్నాభిరాన్నూ …
………… …………….
కన్నాభిరాన్ తాను వెళుతూ వెళుతూ
ప్రజా హక్కుల సృహను వాగ్దానం చేసాడు
వాధి కన్నాభిరాన్ ఎదుట
ప్రభుత్యమే ప్రతివాధి అయింది
ప్రజాస్వామ్య స్పూర్తే
కన్నాభిరాన్ ఆశయం
ప్రజాహక్కే కన్నాభిరాన్
ప్రజావాక్కే కన్నాభిరాన్
ప్రజాస్వామ్యం — రాజ్యాంగం
రెండు కన్నాభిరాన్ కళ్ళు
నిశిత చూపుల కన్నాభిరాన్ కు
జోహార్లు … జోహార్లు…
…..జోహార్లు ….. జోహార్లు.
వీడ్కోలు వీడ్కోలు 2010
కన్నీటి వీడ్కోలు కన్నాభిరాన్ కు
జోహార్లు….. జోహార్లు

స్వేచ్చా ______ రాజు

ఇష్……..ఇష్….
సద్దుచేయకండి …. మాట్లాడకండి….
మౌనం…. దయచేసి మౌనంగా వుండండి.
ఇక్కడ
మా అన్న నిద్రోతున్నాడు.
దయచేసి
ఏడుపు మోఖాలతో, ఏదో పోగొట్టుకున్నట్టు
ఇక్కడ
నిలబడకండి
నిజానికి మాయన్న
ముఖం చిరునవ్వుతోవుంది ….
దయచేసి
పువ్వులతోనూ, పూదండలతోనూ
మా అన్నను
నింపకండి
నిజానికి మా అన్నే
మేర్ గోల్డ్ పువ్వులా
మెరిసి పోతున్నాడు
లిల్లీ పువ్వులా
పరిమళిస్తున్నాడు
మరలా ఆ పూలను
వ్యర్ధ పరచడం
ఎందుకు?

అయితే
ఒకటి చేయండి
మా అన్నను
దయచేసి
ఎక్కడా ఖననం చేయకండి
మీ గుండెల్లో
పదిలపరచుకోండి
తూరుపు దిక్కు
తెల తెల వారకమునుపే
మిమ్ములను
మా అన్న
కిల కిలారావాలతో
నిద్ర లేపుతాడు
కర్తవ్యానికి మిమ్ములను
కార్యోన్ముఖులను
చేస్తాడు మా అన్న
నిద్రాణమయిన మీ మీ శక్తిని
చైతన్యం చేస్తాడు
ఆ చైతన్యం తో మనలను
స్వేచ్చా రాజ్యానికి చేరుస్తాడు.
------------------------- చంద్రధరుడు

భారత దేశం అంటే పేదరికపు మహా సామ్రాజ్యం ......ఉత్సా పట్నాయక్.

ఈదేశంలో ప్రభుత్వాలు మార్కెట్ కొరకు, మార్కెట్ చేత, మార్కెట్ ల వల్లనే కొనసాగుతున్నై అంటే పూర్తిగా అతిశయోక్తి కాదు కాక కాదు. అంటే ఇక్కడ మార్కెట్ కు ధరల గురించి పూరాగా తెలుసు. అయితే విలువల గురించే ఏమీ తెలియదు కాక తెలియదు.
ప్రపంచంలో జరిగిన జరుగుతున్న పరిణామాలను ఒక్కసారి మనం గమనిస్తే సోవియట్ యూనియన్ కుప్ప కూలి పోయిన తర్వాత చైనాలో నూతనం గా పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ పురుడు పోసుకుంటున్న కాలంలో ........ భారత దేశంలో నిరుపేదల వాస్తవ స్థితి బాగా దిగజారింది. ఇంక పెట్టుబడిదారీ విధానానికి ముసుగులు అవసరం లేకుండా పోయింది.పెట్టుబడిదారులు తమ తమ ఆస్తులను మరింతగా ప్రోది చేసుకునే క్రమంలో అతి దుర్మార్గామయిన దోపిడీ పద్దతులు అవలంభించేందుకు వారికిప్పుడు సిగ్గు ఎగ్గు లేకుండా పోయాయి. సరిగ్గా ఇవి పెట్టుబడిదారీ విధానం పుట్టిన తొలిరోజుల్లో పెట్టుబడిదారులు అవలంభించిన పద్దతులే.

మానవ శక్తి అజేయం.

వేదన లేని బ్రతుకు వ్యర్ధం. ఆవేదన మనిషికి ప్రధానం. ఆలోచన,ఆవేదన మనిషిలో చేతనా జ్వాలలు రగిలించగల దివిటీలు. ఆ చైతన్యం ఏ ఒక్కరి సొంతం కాకుండా సంఘపరం అయినప్పుడు సామూహిక కృషి సమాజాన్ని దిద్ది తీర్చుతుంది. వ్యక్తులను కదిలిస్తుంది,వారిలోని అజ్ఞాత విజ్ఞాన శక్తులను ప్రబుద్దం చేస్తుంది. కొండలను పిండీ చేస్తుంది, కొండలకు సోరంగాలను వేసి నీటి జాలునూ పంపుతుంది.అజ్ఞానం అంతరించడానికి మా న వ శ క్తి అజేయం కావడానికి కృషి చేస్తుంది.

మంచితనానికి నిలువెత్తు మనీషి పొదుగు ఆనంద్

ఆంధ్రాబ్యాంక్ జవ్వారుపేట(మచిలీపట్టణం) బ్రాంచ్ మేనేజరు శ్రీ పి.ఆనంద్ మనిషి ఎంత ఎత్తో మంచితనం విషయంలో కూడా అంతే ఎత్తు అనడానికి ఎటువంటి సందేహం వలదు .ఖాతాదారులకు సర్వీస్ చేసే విషయంలో బ్యాంకులలో కెల్లా ఆంధ్రాబ్యాంకు మేటి. ఆంధ్రాబ్యాంక్ మేనేజర్లలో కెల్లా పి.ఆనంద్ కు సాటిలేరు ఎవరు.ఒక్కసారి బ్యాంకులోకి వచ్చిన ఖాతాదారు డిపాజిట్ కు సంభందించిన/ రుణానికి సంబందించిన ఏ విషయం అయినా అడిగితే " కాదు " అనే సమాదానం ఆనంద్ నోటి వెంట రాదు అంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఏదయినా సరే చేద్దాం అని సహజంగా , సింపుల్ గా అంటారు. అట్లా కాకుంటే మాపయ్ ఆఫీసు వారిని కనుక్కుంటాను కొంచం సమయం పడుతుంది అంటారు. ఆర్ధికరంగం మరీ ముఖ్యంగా బ్యాంకింగ్ సెక్టార్లో పనిచేసేవారి ఆలోచనలు కాబూలీ వాని సరళి లోనే ఉంటాయంటే అంత అతిశయోక్తి కాదు.అప్పు వడ్డీకి తెచ్చేదీ వారే , వడ్డీకి అప్పు ఇచ్చేది వారే అయితే డిపాజిట్లపయ్ తక్కువ వడ్డీ, అప్పు ఇచ్చేటప్పుడు వడ్డీ రేటు ఎక్కువ. ఈ రెండింటి మధ్య వ్యతాసంతో సిబ్బందిజీతభత్యాలు, అద్దెలు, కరెంటు ఖర్చులు,ఇతరేతర ఖర్చులు, ఇవన్నీ పోను లాభాలు గడించాలి. ఇది సామాన్య బ్యాంకింగ్ సూత్రం. ఇలాంటి రంగంలో మేనేజర్లుగా కీలక భూమిక పోషిస్తూ బ్యాంకులోకి వచ్చే ఖాతాదారులను అందరిని సంతృప్తి పరచడం అంటే అంత తేలికయిన విషయం కాదు. అయిన ఆనంద్ గారు ఎవ్వరిని నొప్పించక తోటి సిబ్బందిని సయితం ఇబ్బంది పెట్టకుండా ఇరకాటంలో పెట్టకుండా చిన్న పాటి రిక్వెస్ట్ తోటి అందరిని సంతృప్తి పరుస్తారు.ఆ రిక్వెస్ట్ ఆదేశంలా కాకుండా సూచనాపూరిత నివేదనలా వుండి సిబ్బంది బాధ పడకుండా పని పూర్తి చేస్తారు. ఖాతాదారులూ సంతృప్తిగా బ్యాంకు నుంచి బయటకు వెళతారు.నిలువెత్తు మనీషి ఆనంద్ గారు బ్రాంచ్ లో పని చేసే ఆఫీసర్, ఆఫీసరేతర సిబ్బందిని అందరిని తన దగ్గర పని చేసే వారని కాకుండా తనతో కలసి పనిచేసేవారని భావించి వారిలో ఒకరిగా కలసిపోతారు.ఇది ఆనంద్ విజయ రహస్యంగా చెప్పుకోవచ్చు. సహజంగా మేనేజర్లకు వుండే భేషజం లేకుండా ఆనంద్ అందరితో కలివిడిగా వుండటం వల్ల ఎవరికి వారే ఆనంద్ ను తమ మనిషిగా ఫీల్ అవుతారు. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే ఈ విధమయిన ఆఫీసు వాతావరణం వలన అభిప్రాయభేదాలకు తావులేకుండా బ్రాంచ్ యావత్తు సిబ్బంది సరదాగా వుండి పని త్వరగా పూర్తి చేస్తారు.

పొదుగు ఆనంద్ మనిషిగా మంచి ఎత్తు అలాగే ఉన్నత భావాల విషయంలోను మరింత వున్నతుడే. ఎత్తయిన మనీషి సమున్నతమైన భావాల కలగలుపే పి.ఆనంద్ అంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఆనంద్ లో సహజం గా వుండే మంచితనం,మర్యాద, మానవత్వం,ఇతరులను త్వరగానమ్మేతత్వం,ఆర్ధిక, హార్దిక, సహాయ, సహకారాలు అందించే విషయం లో మరే ఇతర మనిషి ఆయనకు సాటి లేరు/రారు. అనటానికి సందేహం వలదు. సహజంగా నేటి సమాజంలో ఇట్లాంటి దయార్ద్ర హృదయం వున్నా వారు మోసపోవడం, నష్టపోవడం జరుగుతుంది. బహుశా ఆనంద్ కు కూడా ఈ అనుభవాలు వుండే వుంటాయి.అయినా ఏనాడు నోరు విప్పి ఆనంద్ తనకు జరిగిన నష్టానికి, కష్టానికి, కారకులయిన వ్యక్తులను కించ పరుస్తూనో,విమార్సిత్స్తూనో, ఎవరి ముందరయినా తిడుతోనో/ చేపుతూనో ఉన్నసందర్భమే వుండదు. ఎక్కడ ఏ బ్రాంచ్ లో పని చేసిన ట్రా న్స్పెర్ అయి వెళ్ళేటప్పుడు ఇక్కడ ఇంకొంత కాలం ఆనంద్ గారు వుంటే బాగుండేది. అని అందరు అనుకునేట్టు ఆయన ప్రవర్తనా సరళి వుండేది అంటే అతిశయోక్తి కాదు.

ఉన్నత వ్యక్తిత్యానికి సమున్నత
ఐకాన్........పొదుగు ఆనంద్

ప్రొఫెసర్ తుమ్మల వేణు గోపాల రావు

తన పరిచయంతో మనలోని చదువరిని అన్వేషణ వైపు, అన్వేషణా పరుడిని తార్కిక ఆలోచనా
పరుడిగా మలచిన వివేకవంతుడు, గొప్ప వివేచనాపరుడు ప్రొఫెసర్ తుమ్మల వేణుగోపాలరావు గారు.
వేణుగోపాలరావు గారు ఏది చెప్పినా ఆదేశాలు, ఉపదేశాలు,సందేశాలుగా కాక సూచనలు ఇచ్చే మిత్రుడి ముచ్చట్లుగా ఉండేవి. మాస్టారి రూపం, ఆహార్యం, సామాన్యంగా వుండి, నిరాడంబరత,ఆప్యాయత, కలుపుగోలు తనం ఎవరినైనా ఆకట్టుకొనేది. అయితే వేణు మాస్టారు తన ఆలోచనలను గాని, ఏదేని విషయం పట్ల తన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తీకరించే విషయంలో గాని, ఏమాత్రం నాన్చుడు ధోరణి లేకుండా, స్పష్టంగా, సూటిగా,జంకు, గొంకు లేకుండా ధైర్యంగా కుండ బ్రద్దలు గొట్టినట్లు, బల్లచరిచి మరీ చెప్పేవారు.అలాంటి సమయాలలో ఎవరైన, ఏమైనా అనుకుంటారేమోననే మొహమాటం అసలు ఉండేదికాదు. అయితే అంత మాత్రం చేత ఎవరి మాట వినరు అనుకుంటే పొరపాటే. తార్కికంగా ఎవరైన ఏ విషయం మీదయినా మాస్టారి అభిప్రాయంలోని పొరపాటును ఎత్తి చూపితే దానికి ఆధారాలు వున్నట్లు తేలితే ఆయన తన అభిప్రాయాన్ని మార్చుకోవడానికి గాని, సవరించుకోవడానికి గాని, వెనకాడేవారుకారు. అట్లాగే ఎదుటివారి అభిప్రాయాలు,నిర్ణయాలు,మనకు తప్పుగా అన్పించితే, వాటిని సహేతుకంగా తప్పు అని నిరూపించే టప్పుడు కూడా గేలిచేసినట్లుగానూ, వ్యంగ్యంగానో, మన భాష,వ్యక్తీకరణ, ఉండగూడదని,అది వారిని నొప్పించే విధంగా గాకుండా, వారు తమ తమ అభిప్రాయాలను,నిర్ణయాలను మార్చుకొనేదిగా వుండాలని పదే పదే చెప్పేవారు.
వేణుగోపాలరావు మాష్టారు విజయవాడ సిద్ధార్ధ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ మొదటి ప్రిన్సిపాల్ గా, కోనేరు లక్ష్మయ్య ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ గాను,విశాఖపట్నం ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ గాను, ఏలూరు సర్.సి. ఆర్.రెడ్డి. ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ మొదటి ప్రిన్సిపాల్ గాను, బాపట్ల ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ గాను,తిరుపతి లోని మొహనబాబు విద్యాసంస్థల సలహామండలి సభ్యునిగా విశేషమైన, గణనీయమైన, పరిపాలనాసంబంధిత విధ్యసేవ చేసారు.అంతకుముందు కాలంలో మాస్టారు,అనంతపురం,వరంగల్,కాకినాడలలోను,ఆంధ్రా యూనివెర్సిటీ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ లోను మేఖానికల్ బ్రాంచ్ అధ్యాపకునిగా,ప్రొఫెసర్ గాను పరిగనించదగిన విధ్యబోదనాసేవ చేసారు.ఎందఱో అసంఖ్యాకు లయిన విద్యార్ధులకు, మాస్టారుగా,హితునిగా,సన్నిహితునిగా,వుండి వారి తలలో మెదడుగా ఉంటూ మనస్సులో చెరగని ముద్ర వేసి ప్రాతః స్మరనీయునిగా వున్నారు అనటంలో అతిశయోక్తి లేదు.
సిల్వర్ టంగ్ మాస్టారు
వేణుగోపాల రావుగారు
ప్రొఫెసర్ వేణుగోపాలరావు గారు కోనేరు లక్ష్మయ్య ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేసి తిరిగి ఆంధ్రా యూనివేర్సిటి ఇంజనీరింగ్ కాలేజీలో రిటైర్ కావాలని కే.ఎల్.సి.లో రిసైన్ చేసి వైజాగ్ వెళ్ళిపోయారు.ఆ తర్వాత కే.ఎల్.సి. యాజమాన్యం చైర్మన్ శ్రీ లక్ష్మయ్య గారు మద్రాస్ ఐ.ఐ.టి.నుండి రాయుడు గారని మంచి పేరున్న ప్రొఫెసర్ గారిని ( వీరిది తణుకు ఏరియ అనుకుంటా ) తీసుకువచ్చారు.అయితే రాయుడుగారు అయిదారు రోజులుకూడా ప్రిన్సిపాల్ గా ఉండలేక ఉక్కిరి బిక్కిరి అయి ఊపిరి ఆడనట్లుగా వుందని తిరిగి మద్రాస్ ఐ.ఐ.టి.కి.వెళ్ళిపోయారు. అదేంటండి! రాయుడు గారు అంటే మనమెక్కడ చేయగలం , ఇక్కడ ఉన్నంత స్వేఛ్చ గా బ్రాడ్ గా అక్కడ వుండదు/వుండరు.అక్కడ ఉన్నంత కాంజస్ట్ గా ఇక్కడ వుండదు/వుండరుఅన్నారు. అయితే తుమ్మల వేణుగోపాలరావు గారు అక్కడ కృష్ణ నదికి అవతల ఇవతల వున్న ఆ రెండు కాలేజీ లకు అన్నిఏండ్లు చేసారు గదటండి అంటే, రాయుడుగారి జవాబు: ఆయనా ! ఆయనకేంటి, ఆయనది సిల్వర్ టంగ్. ఆవిధ మయిన వ్యవహారశైలిని నిర్మించుకోవడం ఆయనకే చెల్లు. అందుకే ఆయన్ను అందరూ వేణుగోపాలరావు మాస్టారుఅంటారు. అని సెలవిచ్చారు.
ప్రేమికుడి గా ముందువరుసలో...
వేణు మాష్టారు " కమ్యునిస్టును అంటే స్పష్టంగా చెప్పలేను గాని, కమ్యునిజం ప్రేమికుడిని అని చెప్పడానికి ఎక్కడా కూడా మొహమాట పడను."అని చెప్పేవారు.కమ్యునిస్టుగా తనకు తానుగా మారటానికి తాను కూడా గట్టి కృషి సల్పలేదు కానీ దేశంలో కమ్యునిజం రావాలని కోరుకునే వారిలో ఒకడిగా ముందు వరుసలో నిలుచోవడానికి నాకేం అభ్యంతరం లేదు అనే మాస్టారి నిరాడంబరత,నిజాయితి,కల్మషంలేని ఆయన ఆలోచనాసరళి, భావ వ్యక్తీకరణ,బక్క పలచని నిండైన నిలువెత్తు ఆకృతి ఆయన ఎక్కడ వుంటే అక్కడ అందరిని ఆకట్టుకొనేది అనటంలో అతిశయోక్తి లేదు. అయితే గత రెండు మూడేళ్ళుగా మాస్టారి ఆరోగ్యం అంతగా బాగో లేదని తెలిసి అంత చైతన్యం, చలనం, వేగం, గా వుండే వేణుగోపాలరావు మాస్టారుని తలుచుకుంటేనే మనస్సు కలుక్కు మంటుంది. మాష్టారు త్వరగాకోలుకోవాలని, నిండు నూరేళ్ళు పూర్తి ఆరోగ్యంగా వుండాలని సదా మునుపటిలాగే చైతన్యాన్ని,చలనవేగాన్ని,ప్రజలలో పెంచేందుకు కృషి చేయాలని కాంక్షిస్తూ................

నాకు నచ్చిన పాలస్తీనా కధ..........." తీర్పు." --ఘసన్ కన్ఫానీ .

సర్వే అధికారి వచ్చి తనకున్న కొద్దిపాటి భూమిని కొలిచి తన రిజిస్టర్ లో వ్రాసుకొని దానికి కారణం ప్రభుత్వానికి,ఇబ్రహం ఎల్హమీద్ కు మధ్యగల 'వివాదమే'నని చెప్పినప్పుడు హమీద్ ఏ మాత్రంపెట్టలేదు. పైగా రిజిస్టరు చేసుకోవయ్యా,చేసుకో!కలము కాగితము కన్నా మరేదీ చౌకగా లేదు- నేను మాత్రం నా పొలాన్ని
ఇచ్చేది లేదు. అని గట్టిగ చెప్పాడు.
దాదాపు ఏబయ్ ఏళ్ళుగా తను ఆ పొలం ఎరుగును.తను చిన్న పిల్లడుగా వున్నప్పుడు
ఆ పొలం పనులలో తండ్రికి చేదోడు వాదోడుగా.వుంటూ ఉండేవాడు.తండ్రి మరణానంతరం తనే ఆ పొలాన్ని
సాగు చేయసాగాడు.అదే విధంగా ఇప్పుడుకూడా పొలాన్ని దున్ని సాగు చేసుకుంటున్నాడు.
రోజులు దొర్లుతున్నాయి దాదాపుగా ఒక ఏడాది కాలం గడిచింది.ఆ వివాదాస్పద మయిన
భూమి విషయమై హైఫా లోని కోర్టులో హాజరు కావలసిందిగా తనకు తాకీదు అందేంతవరకు ఆ సర్వే
ఆఫీసరు రికార్డు చేసిన విషయాన్నే మరిచిపోయాడు హమీద్.విచారణ రోజున తన చిన్నకొడుకును వెంట
పెట్టుకొని హైఫా లోని కోర్టుకు హాజరయ్యాడు.అబ్దుల్ హమీద్,అబ్దుల్ హమీద్,అబ్దుల్ హమీద్, మూడు సార్లు కోర్టు జవాను గాడిదలా ఓండ్రపెట్టాడు. హమీద్ కోర్ట్ హాలులో అడుగు పెట్టాడు.విచారణ మొదలయ్యింది.
ముగ్దేల్ కురం ప్రాంతంలో గల 48 వ నంబరు భూమికి 1967 కి పూర్వం నీవే హక్కు దారువని, యజమానివని రుజువు పరచుకోగలవా?-- జడ్జి ప్రశ్నించాడు. హమీద్ ఇలా జవాబు ఇచ్చాడు. " అవునండి అయ్యగారు!నేను ఆపొలాన్ని మా తండ్రి గారి నుండి వారసత్వంగా పొందాను. నా తండ్రిగారి,మీ తండ్రిగారి ఆత్మలకు శాంతి చేకూర్చవలసిందిగా ఆ భగవంతున్ని ప్రార్ధిస్తున్నాను.

" నీ చెత్త వాగుడు కట్టిపెట్టు.నీ తండ్రి గొడవ ఇక్కడ ఎందుకు?నీ వాదనను రుజువు పరచుకోవటానికి నీ దగ్గర ఏమయినా దాఖలాలు, రుజువు పత్రాలు ఉన్నాయా?" జడ్జిగారు గాండ్రించారు.
కొంచంసేపాగి హమీద్ ఇలా అన్నాడు--అయ్యా, నేను మళ్ళి మళ్ళి చెబుతున్నాను.దాన్ని నేను మా తండ్రిగారి నుండి పొందాను.నా15 వ ఏట నుండి నా తండ్రి తో కలసి ఆ నా పొలాన్ని సేద్యం చేసాను.
" ఇది రుజువు క్రిందికి రాదు." జడ్జిగారింకా ఇలా అన్నారు--సరే ఆ పొలంలో అరవయ్ శాతం రాళ్ళ మయం. కాబట్టి అది ప్రభుత్వ ఆస్తి అవుతుంది.( నిధులు, నిక్షేపాలు,ఖనిజసంపద వున్న భూములను ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకోవచ్చు.రాళ్ళు కూడా ఖనిజ సంపద క్రిందకు వస్తుంది.)
" ఏంటి?-- అరవయ్ శాతమా,డెబ్భై శాతమా? ట్రాక్టరు ఒక్క దెబ్బకు దున్ని అవతల పారేస్తుంది. అయ్యా! ఒకటి అరా రాళ్ళు వుంటే ఉండవచ్చు-- కానీ ఒక్కొక్క రాయి నుండి ఒక్కొక్కద్రాక్ష తోట ను పండించవచ్చు. అదేమీ వట్టి పోయిన భూమి గాదు. మా తండ్రిగారు తన జీవితాన్నంతా ఆ ఉన్న నాలుగు రాళ్ళు ఎరివేసేందుకే అంకితం చేసాడు. నేను అదేచేస్తున్నాను. అయినా అంతగా ప్రభుత్వం కావాలనుకుంటే నా పొలం తప్ప మరేమీ కనబడలేదా?" దాదాపు అరచినట్లుగా ప్రశ్నించాడు హమీద్.
దానితో జడ్జిగారి కోపం తారస్థాయికి చేరుకొంది."ఇటువంటి చెత్త వాగుడు కట్టి పెట్టవలసిందిగా మరో సారి హెచ్చరిస్తున్నాను.ఇతరుల ఆస్తిని ప్రభుత్వం అనవసరంగా ఆక్రమించదు.అది దాని భాద్యత కూడా" అంటూ తీవ్రంగా హెచ్చరించాడు.
" హక్కా?-- భాధ్యతా?"--- వ్యంగ్యంగా అన్నాడు ... హమీద్ . "అయ్యా, ప్రభుత్వం చాలా బలమైనదని నాకు తెలుసు. నాకేమున్నది .... నాలుగెముకులు, కాస్త కండ తప్ప,అటువంటి నాపైన ప్రభుత్వం కలియబడటం........"
" ఏయ్ మనిషి ఇటు చూడు. నువ్విప్పుడు కోర్టులో వున్నావు.అర్ధం లేని పిచ్చి వాగుడు వాగకు".జడ్జి గారు మరోమారు హెచ్చరించి కొంచంసేపాగి ఇలా అన్నారు---సరే ప్రభుత్వం సగంపాలు తీసుకొని మిగతా సగం నీకే ఇచ్చేస్తుంది.దీనికేమంటావు?
హమీద్ తల అడ్డంగా త్రిప్పుతూ " అయ్యా! నాకు ప్రభుత్వం అనే అన్నయ్య ఉన్నట్టుగా కానీ, వాడితో ఇలా వాటా పంచుకోవాలనిగాని మా నాన్న నాకెప్పుడూ చెప్పలేదే!" అన్నాడు.
జడ్జిగారు సహనం కోల్పోయారు---"ఇదిగో ముసలాడా!ఈ నిర్ణయానికి నీవు కట్టుబడి వుండటం సమంజసంగా వుంటుంది.సమాధానం సూటిగా చెప్పు. దీనికి నీవే మంటావు". అంటూ తీక్షణంగా చూసాడు హమీద్ వంక.
"భగవంతుని సాక్షిగా చెబుతున్నాను." అయ్యా! మీ తీర్పు ఏడ్చినట్టుగా వుంది. చాలా చాలా దారునంగాను, చీకటిలా భయంకరంగాను వుంది." అంటూ బోను దిగి " అన్యాయమైన తీర్పు ఎంతో కాలం జీవించదు." అని గొణుక్కుంటూ, తన చేతికర్ర పోటేసుకొంటు తన చిన్న కొడుకు తోడుతో వెళ్ళిపోతున్నాడు.
ఇబ్ర్హం ఎల్ హమీద్.
__ __సూర్యుడు పశ్చిమాద్రిన అస్తమిస్తున్నాడు. రేపు తిరిగి తూర్పున ఉదయించడానికి.__ __